Hiztegia

A | B | C | D | E | F | G | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | V | X | Z
sermolari
sikíera
sikíera. (c). juntagailua. SIKÍRA. Sikíra. Si quiera, al menos. Sikiera merkia balitz be tira, baiña gaiñetik daukan preziuakin.../ Gizona sikira bazkalostian puxkaten eon da... Mertz.
síku. 1. siku, sikúa. (a). adjektiboa. Lehorra.   Seco, -a. siku ibilli. (c). esapidea. (eufemismoa.) Estar estreñido. Uda ezkero oso siku nabill. 2. siku, sikúa. (b). adjektiboa. Zekena.   Tacaño, -a, roñoso, -a. Ogei duro bakarrik pagia? Sikuaua za, sikuaua... Sin. zéken, agarrau, ximur. kedarriá baiño sikúaua. (c). esapidea. Oso sikua edo zekena. Zuen aittajuna sikuaua zan kedarria baiño. siku, siku, siku!. interjekzioa. (Eibar) "Gabon esketan ezer ematen ez zuten etxeetakoei botatzen zizkieten hitzak." (AAG Eibes).
sikugarri. 1. sikugarri, sikugarrixa. izena. "Ganadueri sikatuta jaten emoten jakuezen bedar edo landarak: bedarrondua, lastua, alpapia..." (SB Eibetno). 2. sikugarri. Ik. azpigárri.
síkute, síkutia. (b). izena. Lehortea.   Sequía. Sikute mortala dago Andaluzian. Ik. ágorte.
sílla, síllia. (a). izena. Silla.
silla-éspalda, sillá-éspaldia. (c). izena. Respaldo de silla. Silla-espaldan lagatzen dau txaketia.
sillá-ésparka, sillá-ésparkia. (d). izena. Jarlekuaren ertza. Ik. ésparka.
silla-patróe, silla-patróia. (d). izena. Lehengo jangela edo egongeletako silla dotorea, besoak apoiatzekoa zuena.   Silla poltrona. Len komedoreko sillak zittuan, silla-patroiak esate jakona, lastozko azpixa ta atzia edarra zeukenak, ola puxkat redondo antzian. Silla-patroiak esate jakuen. Klem.
sílo, sílua. (b). izena. Silo para conservar hierba fresca. Ik. bedarzúlo.
simera, simerie. izena. (Aramaio) "Zumez egindako saskitxoa, erosketak egiteko-eta erabiltzen zena, taparekin. Armozue ementxe eruengot, simeran." (Orm Aram).
sindíkatu. 1. sindíkatu, sindíkatua. (b). izena. Sindicato. Sindikatuan sartu ei dau kejia. Ik. zikintráto. Sosio susio, sindikato zikintrato. (d). esaera. Elkarte eta sindikatuenganako mesfidantza adierazten duen aspaldiko esaera. 2. sindíkatu, sindíkatua. (c). izen propioa. Hala deitzen zitzaion pentsuak, haziak eta baserrirako beste gauza asko saltzen zen dendari, Egino-Mallea jauregiko behekaldean zegoenari, gerra aurretik baserritarren elkartea han egon zelako. "Paxkuelena" ere deitzen zitzaion.   Llamábase así la tienda de productos agrícolas que se encontraba en los bajos del palacio Egino-Mallea, entre Barrenkale y Masterreka. Joan Sindikatura eta ekarri pare bat pentsu-zaku.