Hiztegia

A | B | C | D | E | F | G | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | V | X | Z
áterpe
átsen
áterpe, áterpia. (b). izena. Euriak jotzen ez duen lekua.   Lugar donde se está a resguardo de la lluvia. Eurixa asi zan da arbola baten azpixan billau giñuan aterpia. Ik. abáro, éstalpe.
atérrarte, atérrartia. (b). izena. Aterrunea.   Lapso entre dos chaparrones. Aterrartia aprobetxauaz letxugatara noia. Sin. atérruna.
atérri. (a). adberbioa. ATERRIK. Ateri, euririk gabe.   Escampado. Guazen aterri dauan bittartian. ATERRIK ere esaten da. «Aterri-rik», ziur asko.
atérruna, atérrunia. (c). izena. Ik. atérrarte.
atértu. (a). du aditza. Euria gelditu.   Escampar, parar de llover. Eztau atertu gau guztian.
atesaiétera, atesaiéteria. (d). izena. ATESAIETARA. Kanpoko atea bi zatikoa denean, goiko zatia. Behekoari ate, soilik. Sin. ateérdi. Ik. saiétera.
atétranga, atétrangia. (c). izena. Tranca de puerta. Sin. tránga.
atetxákur, atetxakúrra. (b). izena. Aterako egokia den txakurra.   Perro idóneo para guardar la puerta. Nai bozue, neuk jaukat zuendako moduko atetxakurra politta.
ate-txóri, ate-txoríxa. (d). izena. Quicio de puerta. Don. Ik. txori.
atezúlo, atezulúa. (c). izena. Ate bitartea.   Resquicio de la puerta. Onek basarriko atiok, bakizu, onek, bi zatiko ate onek; gu joan da, gabian ixi-ixilik atezulotik begira, Mikaela pipia erretzen. Eli. Sarraila-zuloari ere deitzen zaio atezulo.
aton, atona. (Antzuola) "La persona bien aseada y compuesta." (Izag Antz).
atondu. aditza. "Componerse." (Izag Antz).
átorra, átorria. (d). izena. Antzinako gizon-alkandora luzea.   Camisa antigua de hombre. Nik aittajuna ezautu naban, da arek atorra esate otsan. Eunezkua, belaunetaraiñokua. Don. Ehunezkoa, belaunetarainoko luzea eta praken barrutik erabiltzekoa zela diosku.
atrásau. 1. atrásau. (a). aditza. Atrasar. 2. atrásau, atrasáua. (b). adjektiboa. Atrasado, -a. Ori munduko gauzaik atrasauena dok.
atráso, atrasúa. (b). izena. Atraso.
atrébentzia, atrébentzia. (c). izena. Atrevimiento. Atrebentzia bia da gero ori esateko. atrebentzia ez bada. (c). esapidea. Zerbait delikatua galdetzeko edo esateko sarrera formula. Atrebentzia ezpada, zenbat urte daukazu?
atrebídu. 1. atrebídu. (a). da aditza. ATREBIRU (D). Ausartu.   Atreverse. 2. atrebídu, atrebidúa. (a). adjektiboa. Ausarta.   Atrevido, -a. Daukan edaderako oso atrebidua da.
átsalde, átsaldia. (a). izena. ARRASALDE (EIB.). Arratsaldea.   La tarde.
atsaldeón. (a). interjekzioa. ARRASALDEON. Arratsalde on.   Buenas tardes. Bazkaria amaitu eta ilundu arteko agurra.
atséleku, atsélekua. (d). izena. Atseden-lekua. Urrutitik sendorrak bizkarka ekarri behar ziren etxeetan, bide erdian atselekua egon ohi zen. Bi esola zutik eta gainean ohol bat, karga han utzi eta gero berriz erraz bizkarreratzeko.   Descansadero para reposar las cargas cuando estas se acarreaban al hombro.