Hiztegia

A | B | C | D | E | F | G | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | V | X | Z
míra eiñ
mittei
míra eiñ. (d). esapidea. Harritu. Lenao —oiñ eztok bape miraik eitten baiña— bat baldin bazeuan estaduan: “Bai, ezkondu zittuan, baiña lotsagarri”. Don. Gutxi entzuna. komentario 1 miria iritzi. esapidea. "Harrigarria iruditu; extrañarse, asombrarse. Miria irizten jat Iñaxi ez etortzia gurea./ Kafia egunero artzen oittuta nenguan eta oiñ eztotenian artzen miria irizten jat." . (Lar Antz). komentario 1
miripilixu, miripilixua. izena. (Antzuola) "Tontakeriei, edo ez duenari garrantzia ematea. Ori da miripilixua dabitzuna./ Miripilixua ueri dabitzu ezer ez eitteko." (Lar Antz) komentario 1
mirrínddu. (c). da aditza. Mirrin bihurtu.   Hacerse esmirriado, enflaquecer. Gripiakin asko mirrinddu zan mutikua.
mírriñ, mirríña. (c). adjektiboa. Endeble, raquítico, -a, esmirriado, -a. Txikittan mirriñ askua izan ziñan zeu be./ Arpegi mirriña daukazu. Aurpegiaz, batik bat.
míru. 1. miru, mirúa. (b). izena. milvus milvus. Milano. Miruak sarri ibiltzen zien zeruan bueltaka, txitan bat nun arrapauko. Hemengo hegazti harrapari ezagunena. Don.k dio nabarrari MIRU deitzen zaiola soilik, eta zurixkari MIRUZURI. Sin. buztan-urkilla, abendu (Eib.). Sin. miru-urkilla. Ik. abéndu. 2. miru, mirúa. (c). izena. Hegazti harrapariei orokorrean ematen zaien izena.   Ave rapaz. Sin. txitxalapur, árrai.
mirubuztan. 1. mirúbuztan, mirúbuztana. (d). (Leintz, Oñati) "Señal en forma de horquilla en la punta de la oreja de las ovejas." (Izag Oñ). Sin. urkúllu.
© Yulen Zabaleta
2. mirubuztan, mirubuztana. (d). izena. Zurginen elkarketa mota bat.   "Cola de milano". komentario 1 Ik. kolamílano.
3. mirubuztan, mirubuztana. izena. (Eibar) Surco en forma de cola de milano. (Damasquinado).
mirutxiki, mirutxikíxa. (d). izena. Falco tinnunculus. Cernícalo. Sin. arrai txiki.
miru-urkilla, miru-urkillia. (d). Milano. Ik. miru.
miruzúri. 1. miruzuri, miruzuríxa. (d). izena. Circus cyaneus. Aguilucho cenizo. 2. miruzuri, miruzuríxa. (d). izena. neophron percepnoterus. "Alimoche. Aparece aquí por abril, señala la primavera." (Izag Oñ). Ik. miru.
misérable, misérablia. (c). adjektiboa. MIXERABLE. Miserable. Ze uste dok pa, eztaukagula afarixa pagatzeko diruik, ala? Pobriak gaittuk baiña mixerabliak ez./ Iñoi txikito bat pagatzeko baiño miserabliaua izan dok bere denporan. Pertsona zekenengatik esaten da batez ere.
miserablekeríxa, miserablekerixía. (c). izena. MIXERABLEKERIXA. Miserablearen ekintza.   Acción de miserable. Getarixara joan da bokadilluekin bazkaldu? Olako miserablekerixaik ezingo juau eiñ orraittio. Azen.: misérablekerixa ere bai. komentario 1
misérixa, misérixia. (b). izena. Miseria. Familixa ori gerra aurretik miserixan bizi zan. MISERIXA GORRIXA, indartu nahi denean. misérixak jo. (c). esapidea. MISERIXIA JO, MISÉRIXAK KONTAU. Contar miserias. Beti miserixak joten ibiltze zan da dirua besteik etzeukan. Ik. kuíttak kontáu. Miserixia jo ta artua maletan. esaera. "Dirua izan arren
mis-mis. (b). interjekzioa. MIX- MIX, MIS-BIS, MIS-PIX. Katuari hurbil dadin esaten zaiona.   Voz con la que se llama al gato. Mis, mis, mis, artu esnia. Baita mis-bis, mix-pix eta antzekoak. komentario 1 Ik. mitxiña.
mist. Ik. txist.
mistérixo, mistérixua. (a). izena. Misterio. Lan orrek eztauka misterixorik.
mistillo, mistillua. izena. (Eibar) Canilla de las cubas.
místo, místua. (d). izena. Pospoloa.   Cerilla. Lagaidak mistuak. Euskara garbia delakoan darabil zenbaitek, "pospolo"ri ihes egitearren. Gaztelerazko "mixto"tik dator.
mítiñ, mitíña. (a). izena. Mitin. komentario 1